ماهنشان را بیشتر بشناسیم

Comment: 0 Hit: 513

شهرستان ماه‌نشان، یکی از شهرستانهای استان زنجان است. شهر ماه‌نشان مرکز این شهرستان است. این شهر در فاصله ۱۱۳ کیلو متری غرب زنجان قرار گرفته‌است. مرتفع‌ترین قسمت این شهرستان کوه بلقیس با ارتفاع ۳۳۰۰ متر می‌باشد.

مادها از طریق مصب و كناره های رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهائی همچون مادآباد در 15 كیلومتری شهر ماهنشان مستقر شدند و وجود قلعه های دفاعی همچون قلعه بهستان در 12 كیلومتری ماهنشان معماری زیبا و هنرمندانه ای را به نمایش گذاشته است در دوره افشاریه این شهرستان محل استقرار ایل افشار بوده كه بیشترین موقع جغرافیائی این ایل در حاشیه رودخانه قزل اوزن بوده است ایل افشار یكی از مهمترین تیره های غنی بگلو بوده كه در كتاب مراه البلدان از این منطقه به عنوان منطقه افشاریه یاد شده است همچنین دهستان قزل گچیلو نیز به عنوان منطقه افشاریه عنوان شده كه از فرهنگ دولت نادرشاه افشاری خبر می دهد . در دوره صفویه این منطقه از موقعیت استراتژیكی خاصی برخوردار بوده و محور تدافعی در مقابل تهاجمات عباسیان بوده كه مبارزاتی بین شیعیان صورت گرفته كه مقبره هایی با زبان عربی از جمله قبرستان شهیدلر وجود دارند.

اماكن تاریخی كه مهمترین آن قلعه بهستان متعلق به دوره هخامنشیان ، حسینیه روستای قلعه ارزه خوران اواخر قاجاریه· ، مقبره مولانا همتی انگورانی (قرن دهم هجری ) قلعه كلیسا در روستای كلیسا ، گنجعلی بیگ قلعسی در روستای گنج آباد ، قلعه یاستی قلعه در روستای یاستی قلعه ، منجیق لیق در روستای یاستی قلعه دوره ساسانی ، گیلار تپه قرن 6 هجری قمری در روستای قلعه جوق سیاه منصور ، اورتا تپه قرن 602 هجری قمری در روستای یاستی قلعه ، تپه تولكی كانی قرن 109 هجری قمری روستای پری ، قبرستان گورتپه در روستای ینگیجه ، دریاچه طبیعی خندقلو ، یخچال طبیعی قوشقار ، قلعه جوق سیاه منصور و ....می توان نام برد.

شهرستان ماهنشان در تاریخ 16/8/1375 براساس مصوبه شماره 2/100350 هیأت وزیران از شهرستان زنجان منتزع و با تأسیس فرمانداری به شهرستان تبدیل گردید كه هم اكنون شامل دو بخش (مركزی و انگوران) دو شهر (ماهنشان و دندی) پنج دهستان (ماهنشان، اوریاد، قزل گچیلو واقع در بخش مركزی، قلعه جوق سیاه منصور و انگوران واقع در بخش انگوران) با 1۱۲۸ روستا ۶2 روستا در بخش مركزی و ۶۶ روستا در بخش انگوران می باشد جمعیت شهرستان براساس سرشماری عمومی سال 85 بالغ بر 42657 نفر میباشد غالب مردم شهرستان شیعه اثنی عشر و درصد كمی از پیروان اهل تسنن و فرقی نظیر اهل حق نیز در این شهرستان زندگی می كنند.

·مشاهیر و شخصیتهای تاریخی همچون حاج سیداسماعیل موسوی زنجانی نماینده ولی فقیه امام جمعه فقید زنجان، مولانا همتی انگورانی، سیدابوالقاسم قشلاجوقی یكی از فلاسفه قرن 11 ، مرحوم آیت ا… خسروی امام جمعه اسبق تكاب و… را می توان نام برد.

بیشتر مناطق شهرستان كوستانی و صعب العبور می باشد و كوههای بزرگ و مرتفع و·دره های عمیق مهمترین چهره طبیعی منطقه بخصوص نواحی غربی آن است كوه بلقیس با اتفاع 3332 متر بلندترین قله استان زنجان كه در قسمت غربی این شهرستان واقع است كوههای صندوق سندان با ارتفاع 3027 متر، شیشه بلاغ با 3027 متر و زرنیخ با 3050 متر از دیگر ارتفاعات بلند شهرستان هستند.

رودخانه قزل اوزن كه از چهل چشمه كردستان سرچشمه می گیرد در حدود 90 كیلومتر طی مسافت در شهرستان از شمال غرب شهرستان خارج و به سد منجیل سپس به دریاچه خزر می ریزد از دیگر رودخانه های این شهرستان می توان به رودخانه علم كندی كه از ارتفاعات قاریاغدی سرچشمه گرفته و پس از طی مسافت به رودخانه قزل اوزن می ریزد، رودخانه انگوران· چای كه از ارتفاعات قوزلو و خورجهان سرچشمه گرفته پس از طی مسافت به رودخانه قزل اوزن می ریزد اشاره نمود. شایان ذكر است این رودخانه ها موجب مساعد شدن زمینها و شكل گیری اجتماعات انسانی گردیده است رودخانه قزل اوزن كه از این شهرستان عبور می نماید زمینهای حاشیه آن با پتانسیل بالایی برای توسعه كشاورزی فراهم ساخته است. افزایش بهره برداری سطحی از این رودخانه توسط كشاورزان از طریق ایجاد پمپاژهای عمومی و بزرگ و تزریق اعتبار برای تكمیل و تجهیز چاههای عمومی دهان گشاد سالهای قبل، كشت هدایت شده محصولات كشاورزی سازگار با اقلیم و متناسب با بازار و فروش، گسترش محصولات سردرختی و محصولات جدید چون پسته، زعفران، قارچ و دانه های روغنی عمده راهكار توسعه آن شده است.

 

شهرستان ماهنشان این دیار كهن و سرزمین گنج های پنهان واقع در غرب استان زنجان یكی از هفت شهرستان استان با مساحت 4180 كیلومترمربع در امتداد 48 درجه و 10 دقیقه تا 36 درجه و 20 دقیقه· طول شرقی نصف النهار گرینویچ و 37 درجه و 10 دقیقه تا 36 درجه و 20 دقیقه عرض شمالی خط استوا با ارتفاع 1350 متر از سطح دریا واقع شده است. این شهرستان از موقعیت جغرافیایی ویژه و ممتازی به لحاظ قرارگیری و ارتباط با سایر نواحی برخوردار می باشد بطوریكه از شمال به استان آذربایجان شرقی، از غرب با آذربایجان غربی از جنوب با استان كردستان و از شرق با شهرستانهای زنجان و ایجرود محدود می شود اوضاع جوی و شرایط اقلیمی منطقه كوهستانی و اغلب سال پوشیده از برف و دارای آب و هوای نسبتاً سرد می باشد

جمعیت و نیروی انسانی

جمعیت شهرستان بر اساس سرشماری عمومی حدودا بالغ بر 4۲۶۵۷ نفر در حدود·۹۳۷۹ خانوار با 110 شهید 141 نفر جانباز 17 نفر آزاده ، 7 نفر جاویدالاثر در 107 کیلومتری مرکز استان واقع شده است . غالب مردم شهرستان شیعه اثنی عشر و درصد کمی از پیروان اهل تسنن·نیز در این شهرستان زندگی می کنند.

اقلیم و آب و هوا

شهرستان ماهنشان دارای اقلیم خشك و سرد بوده و میانگین بارش سالانه در شهرستان 9/251 میلیمتر و متوسط دمای آن از حداقل 7 /8 الی حداكثر 1/21 درجه سانتیگراد در تغییر است این مقادیر برای متوسط سالانه حداقل دارای روزانه 8/21 الی 0/43 درجه سانتیگراد می باشد.

مکان های دیدنی و تاریخی

شهرستان ماه‌نشان که در باختر استان زنجان واقع شده یکی از آبادترین و بکرترین مناطق استان زنجان است و از جاذبه های تاریخی و جاذبه های طبیعی فراوانی چون دریاچه طبیعی، رودخانه‌های متعدد دایمی و فصلی، کوه‌های سر‌به‌فلک‌کشیده،چشمه‌ها،باغ‌ها و کشتزارهای زیبا و دیدنی برخوردار است. قلعه قدیمی یاستی قلعه که به دوره ساسانیان مربوط می شود، گواه دیرینگی سکونت در این ناحیه است. شهرستان ماه نشان از جاذبه های طبیعی و مکان های تاریخی خوبی برخوردار است. چشمه های آب معدنی، کرانه رودخانه های منطقه، دریاچه آب شیرین، کاروان‌سراها و قلعه های قدیمی که قدمت بیش تر آن ها به دوره های میانی اسلام می رسند، برخی از جاذبه های این شهرستان هستند که در قسمت های مختلف منطقه پراکنده شده اند و روی هم جغرافیای جهانگردی این شهرستان را تشکیل می دهند. رودخانه هایی که در شهرستان ماه نشان جریان دارند، همگی از ارتفاعات متعدد این شهرستان سرچشمه گرفته و آبادانی و زیبایی منطقه ماه نشان را سبب شده اند. باغ های خرمی که در کرانه این رودخانه ها به وجود آمده اند از گردشگاه‌های محلی مردم منطقه هستند. چشمه آب گرم میانج و حلب که در دهستان انگوران واقع شده اند و چشمه آب معدنی ینگجه که در روستایی به همین نام واقع شده از مراکز مهم آب درمانی به شمار می آیند که مردم و مسافران منطقه از آن استفاده می کنند. دریاچه زیبای پری که در محدوده شهرستان ماه نشان واقع شده، زیباترین جاذبه های طبیعی شهرستان ماه نشان است و تقریباً تنها دریاچه طبیعی کل استان به حساب می آید که با چشم انداز بسیار زیبایی در میان یک دشت وسیع گسترده شده است. خردادماه و تیر ماه بهترین ماه های سفر به این منطقه هستند. وجود جاذبه های تاریخی در شهرستان ماه نشان، حکایت از تاریخ و پیشینه تاریخی این منطقه دارد. کاروانسرای سرچم، قلعه یاستی قلعه، قلعه باستانی بهستان و قلعه صخره ای مهر از جمله مهم ترین جاذبه های تاریخی شهرستان ماه نشان هستند كه از مهمترین این مكانها تاریخی میتوان به موارد ذیل اشاره كرد.



قلعه بهستان متعلق به دوره هخامنشیان ، حسینیه روستای قلعه ارزه خوران اواخر قاجاریه ، مقبره مولانا همتی انگورانی (قرن دهم هجری ) قلعه كلیسا در روستای كلیسا ، گنجعلی بیگ قلعه سی در روستای گنج آباد ، قلعه یاستی قلعه در روستای یاستی·قالا ، منجیق لیق در روستای یاستی قلعه دوره ساسانی ، گیلار تپه قرن 6 هجری قمری در روستای قلعه جوق سیاه منصور ، اورتا تپه قرن 602 هجری قمری در روستای یاستی قلعه ، تپه تكلی كانی قرن 109 هجری قمری روستای پری ، قبرستان گورتپه در روستای ینگیجه ، دریاچه طبیعی خندقلو ، یخچال طبیعی قوشقار ، قلعه جوق سیاه منصور و ....می توان نام برد

·پناهگاه حیات وحش انگوران:

پناهگاه حیات وحش انگوران با مساحتی بالغ بر 29812 هکتار طی مصوبه شماره 65 مورخ 21/5/1354 شورایعالی محیط زیست به مجموعه مناطق تحت مدیریت سازمان پیوست.

موقعیت جغرافیایی:

این اثر با 4042154 تا 4066666 عرض جغرافیایی و 730820 تا 754003 طول جغرافیایی در زون38 در غرب استان زنجان واقع گردیده است.

ویژگیهای منطقه:

این منطقه بدلیل وجود ذخایر زیستی گیاهی و جانوری از اهمیت بسیاری برخوردار است. ضمنا رودخانه قزل اوزن بر اهمیت آن افزوده است . از گونه های مهم گیاهی میتوان از زرشک؛ بادام ؛ تنگرس؛ بنه و آویشن و از گونه های مهم جانوری میتوان از قوچ و میش ارمنی؛ بز و پازن؛ خرس قهوه ای؛ سیاه گوش؛ شنگ؛ شاهین؛ باکلان؛ اردک سر سبز؛ حواصیل و افعی زنجانی نام برد.

نظرات

نظر خود را بنوسید

Top